In gesprek met Ingrid van Iersel

Ingrid van Iersel is niet alleen mijn zus, maar zij heeft ook een bijzonder project opgezet voor de school waar zij werkzaam is, het Fioretti College te Veghel. Het project werkt voor haar school preventief en kan voor andere scholen een voorbeeld zijn hoe om te gaan met agressie. Haar project is nieuw in Nederland en daarom krijgt zij er subsidie voor, tevens wordt zij gevraagd om lezingen te geven over dit onderwerp. Een goed voorbeeld doet navolgen en kan voor iedere school, club, bedrijf een inspiratie zijn. En voorkomen is altijd nog beter dan genezen. Een protocol dus hoe om te kunnen gaan met agressie. Zij heeft dit protocol ontwikkeld met Kim van Ingen die als inleiding tot het interview wat ik met Ingrid van Iersel had dit artikel heeft geschreven:

Een veilige school creëer je samen

Agressie en geweld op scholen. Het is steeds vaker in het nieuws. Het Fioretti College in Veghel is wat dat betreft een veilige en rustige school. Toch nam Ingrid van Iersel, manager van het Fioretti College uit Veghel preventief stappen om haar school veilig te houden. “Want”, zegt ze: “de maatschappij waarin wij leven is nu eenmaal niet hetzelfde als 20 jaar terug”. Ze doet dit samen met alle betrokkenen. Haar aanpak is zo uniek in Nederland, dat ze er een subsidie voor ontving en deelt ze haar ervaringen graag met anderen.

“In 2009-2010 verhuisden we vanuit drie kleine locaties in Veghel en de locatie Sint Oedenrode naar één unilocatie (Muntelaar in Veghel). Dat was een prima stap, maar ook een hele uitdaging. Onze school telt nu 1350 leerlingen en 180 personeelsleden. Deze schaalvergroting was voor medewerkers en leerlingen behoorlijk wennen”.

Mix van schoolculturen
Zo kenden bijvoorbeeld de medewerkers de leerlingen niet langer allemaal persoonlijk. Eén locatie had 20 jaar lang alleen jongens als leerling gehad, en op de nieuwe locatie waren ook meisjes. Huisregels werden niet op dezelfde manier nageleefd en toezicht houden wordt dan al snel lastig.

Medewerkers reageerden niet consequent op ongewenst gedrag. Wanneer bijvoorbeeld een leerling afval op de grond gooide, liepen sommige docenten gewoon door, zodat de conciërge het moest oplossen. Het lijken allemaal maar kleinigheden, maar wanneer je dit niet direct effectief aanpakt, heb je al snel een voedingsbodem voor onprettige en onveilige situaties.

Wat kunnen we samen doen om op school de veiligheid te behouden?
Uit een medewerkertevredenheidsonderzoek bleek ook dat het thema ‘veiligheid’ om aandacht vroeg. Daarom ontwikkelde de school in de tweede helft van 2010 en in 2011 een anti-agressieprotocol, met behulp van een subsidie van het programma Veilige Publieke Taak.

Hierbij dachten medewerkers, leerlingen, ouders/verzorgers, politie, maatschappelijk werk en medezeggenschapsraad mee. Zo ontstonden afspraken die betrokkenen niet opgelegd kregen, maar zelf bedachten. ‘Van moeten naar willen’ hebben wij ons project dan ook genoemd. Daarna volgden alle medewerkers een anti-agressietraining, op basis van dit protocol. Rode draad in deze training was: “Gedrag beïnvloedt gedrag”, “Welk gedrag neem je waar”? En, “hoe kun je dat met jouw gedrag zo effectief mogelijk beïnvloeden”?

Ons protocol heeft nu echt draagvlak. We kiezen voor duidelijkheid en gezamenlijkheid: Als personeelslid (lesgevend of niet) houd je toezicht over alle leerlingen, of je ze nu persoonlijk kent of niet. Iedereen is verantwoordelijk, niet alleen de conciërges. En als er wat gebeurt, heeft ieder personeelslid de taak om leerlingen of collega’s aan te spreken op het gedrag, dat hoort bij ieders professioneel handelen.

Dit gezamenlijk afgesproken protocol werkt echt. Blij verrast was ik door het feit dat collega’s nu met elkaar in gesprek gaan over hoe ze dingen aanpakken. ‘Ik had vandaag zus-en-zo’n akkefietje. Ik heb het wel opgelost, maar denk dat dat een volgende keer anders moet. Hoe pak jij zoiets aan?’

Leveranciers worden partners
Het Fioretti College is de eerste school in Nederland die haar leveranciers betrekt bij veiligheid op school. Het gaat hierbij om leveranciers die vrijwel dagelijks op de werkvloer zijn en in contact komen met leerlingen: schoonmaak, ICT, schoolcateraar en de bedrijfshulpverlening.

Net als docenten en conciërges, hebben zij soms te maken met ongewenst gedrag van leerlingen, zoals schelden, uitdagen of schreeuwen. Bij dit gedrag verwacht het Fioretti College van alle medewerkers, dus óók van leveranciers, eenzelfde professionele houding. Dat vraagt om een optimale samenwerking tussen onze eigen medewerkers en deze leveranciers. Ik spreek dan ook liever van ‘partners’ dan van ‘leveranciers’.

Samen met deze partners organiseerde het Fioretti College een bijeenkomst over het veiligheidsbeleid van de school en over de verwachtingen tussen school en partners – over en weer. Ook praktijksituaties waar de partners tegenaan lopen, kwamen aan bod. En er werd een lezing gegeven over het puberbrein, zodat de partners nu beter begrijpen waarom leerlingen ongewenst gedrag kunnen vertonen. Het gebeurt bijvoorbeeld wel eens dat leerlingen een schoonmaker lopen te jennen: op de swiffer gaan staan, de kar met poetsmiddelen verzetten. In de lezing kwam naar voren: ‘Het zijn 12 tot 16-jarigen, die proberen nu eenmaal graag uit waar de grenzen liggen.’

Sommige partners kunnen dat heel goed zelf afhandelen, anderen zijn daar minder bedreven in. Voor die laatste groep hebben we een vaste contactpersoon aangesteld.

Praktisch en persoonlijk
Wij zijn tevreden over deze aanpak. Nu is het zaak dit levendig te houden. We komen er in vergaderingen regelmatig op terug, delen onze kennis (‘Hoe heb je een conflict succesvol aangepakt?’) en praten erover als er iets gebeurt. We hebben nu heldere afspraken zodat we samen, onze werknemers en onze partners, het Fioretti College veilig kunnen houden. Op een praktische en persoonlijke manier.

 

Agnes van Gaalen in gesprek met Ingrid van Iersel:

Wat doe jij bij het Fioretti College?
Bij het Fioretti College werk ik als manager Bedrijfsvoering. Dit betekent dat ik leidinggevende ben voor alle mensen en diensten ter ondersteuning aan het onderwijs en het gebouw. Teams zijn o.a. Facilitair,  ICT, Administraties en Gebouwenbeheer. Daarnaast werk ik nauw samen met externe leverancier/partners.

Hoe ben je tot dit project gekomen, wat was voor jou de aanzet?
Aanzet was dat;
1- medewerkers van team facilitair zijn tijdens pauzes veel bezig met toezichthoudende taken. Zij vroegen om training ‘omgaan met agressie’ maar vooral gericht op het preventieve. Hoe voorkom je dat een situatie uit de hand loopt? en wat kan ik doen? Leerlingen en medewerkers willen in een veilige en prettige sfeer met elkaar omgaan.
2- in het medewerkers tevredenheidsonderzoek van alle medewerkers  binnen onze school, zag dat het thema ‘veiligheid’ om aandacht vroeg.
3- de toename van het aantal landelijke incidenten en de (media) aandacht voor agressie en geweld voor medewerkers met een publieke taak. De maatschappij verandert en hoe willen wij als school hier preventief in handelen!

Wat is het doel van dit project?
Met dit project leerde ons personeel en leveranciers om te gaan met ongewenst gedrag/agressie/geweld door leerlingen en/of ouders. Rode lijn hierin is: gedrag beïnvloedt gedrag. Wat kun je zelf kunt doen om een mogelijk dreigende situatie om te buigen naar positieve omgang met elkaar.

Kreeg je meteen medewerking van anderen?
Ja, eigenlijk wilde iedereen meteen meedoen. Ook de mensen van het programma Veilige Publieke Taak van het Ministerie van BZK waren enthousiast en verleende onze school hiervoor een subsidie. Daardoor kon ik alle personeelsleden training geven.

Wat deed dit bij jou zelf in je eigen leven?
Voor mij was het belangrijkste dat er draagvlak binnen de organisatie was om training te volgen en dat iedereen er enthousiast over was. Niet Moeten deelnemen maar graag Willen deelnemen. Dit voelde voor mij goed omdat wij samen een veilig klimaat maken binnen de school. Ook de tips die je krijgt over hoe herken je vormen van agressie kun je overal gebruiken.

Heb je wel eens geweld meegemaakt of gebruikt?
Zelf heb ik ook weleens te maken gehad met verbaal geweld door volwassenen.

Is dit project alleen voor de leerlingen?
Nee, dit project is niet alleen voor leerlingen maar ook voor het personeel, leveranciers  en ouders. Rode lijn hierin is: gedrag beïnvloedt gedrag. We hebben dit project samen met leerlingen besproken en hiervoor een agressieprotocol opgemaakt. Dit wil zeggen, we hebben een document gemaakt waarin staat welke maatregel wij nemen als school behorende bij het incident.

Heb je hiermee een voorbeeldfunctie gecreëerd voor anderen?
Ja, wij waren de eerste school in Nederland met een dergelijke bottum-up werkwijze. Bijzonder is dat vanuit een ondersteunende dienst dit idee is ontstaan. Ik wil heel graag mijn ervaringen delen met anderen. Ook de gemeente heeft veel interesse getoond in onze aanpak.

Zo ja voor wie?
Ik wordt regelmatig gebeld/gemaild door andere scholen of organisaties met een publieke taak met de vraag om meer informatie over onze aanpak. Zelf geef ik lezingen en presentaties over dit project aan iedereen die er iets over wil horen. Kennisdeling is heel belangrijk.

Hoe reageren de leerlingen en hun ouders hierop?
Leerlingen en ouders reageren heel positief op ons project. Dat komt omdat zij er zelf inbreng in hebben gehad in het opstellen van het agressieprotocol. Er is draagvlak.

Hoe wordt er gehandeld mbt. het project, wordt de daad bij het woord gevoegd?
Al onze medewerkers zijn vakkundig getraind en we hebben onze maatregelen beschreven in het protocol. Dit staat op de website en is voor iedereen beschikbaar.

Kan het preventief werken denk je?
Onze aanpak is juist preventief en dat is volgens mij de enige manier die goed werkt om samen tot en fijn en veilig klimaat te komen. Je moet hier rondlopen en de goede sfeer voelen.

Hoe kunnen anderen dit voorbeeld navolgen?
Ik ben altijd bereid mijn kennis en ervaring met geïnteresseerden te delen. Dit kan in een persoonlijk gesprek, telefonisch of via e-mail. Ook treedt ik op als spreker bij seminars of andere bijeenkomsten.

Nu gaat het over jongeren, zou het ook voor ouderen kunnen gelden?
Jazeker. Onze aanpak kun je gebruiken voor allerlei doelgroepen. Jongeren, ouderen, OV-gebruikers, noem ze maar op. Aanpak is gericht op preventieve aanpak als herken de situatie, de vormen van agressie en je eigen gedrag hierin.

Aan wie zou jij dit project aanbevelen en waarom?
Ons project en onze aanpak is bruikbaar voor alle organisaties waarvan het personeel te maken heeft of kan krijgen met ongewenst gedrag/agressie/geweld op de werkvloer.

Hoe zie jij de ontwikkeling van de huidige maatschappij?
De huidige maatschappij dat zijn wij zelf. Dus wij moeten met elkaar samenwerken en met elkaar in overleg gaan om te komen tot een fijn en goed leef en werkklimaat.

 

Meer weten?

Ingrid is altijd bereid haar kennis en ervaring met geïnteresseerden te delen. Dit kan in een persoonlijk gesprek, telefonisch of via e-mail. E-mailadres: iie@fioretticollege.nl of bel (0413) 340 575. Ook treedt ze op als spreker bij seminars of andere bijeenkomsten.

 

Ga naar deze pagina van het Fioretticollege om het Anti-Agressieprotocol te downloaden: http://www.fioretticollege.nl/downloads/anti-agressie-protocol#

Fioretti College werkt in haar preventieve aanpak van agressie en geweld samen met STRIGO Training, Coaching & Advies. Iedereen die er meer over wil weten, vertellen we (gratis) over de aanpak, www.strigo.nl

Vermelding in de nieuwsbrief van het expertisecentrum Veilige Publieke Taak


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

For spam filtering purposes, please copy the number 5433 to the field below: